ترجمه : حميد بياتى
ماه گذشته براى رژيم صهيونيستى ماه پر تنشى بود، انتخابات درون حزبى حزب كاديما برگزار شد و«زيپى ليونى» توانست در اين انتخابات بر رقيب خود شائول موفاز غلبه كند و با اين پيروزى مامور تشكيل كابينه جديد رژيم صهيونيستى شود.
وظيفه اى كه به نظر مى رسد ليونى در راه انجام آن با مشكلات متعددى مواجه باشد. زيرا از يك سو افراد سرشناس حزب كاديما از سمت خود كناره گيرى كرده و احزاب ديگر نيز تمايلى براى حضور در دولت ائتلافى به رهبرى ليونى ندارند.
از سوى ديگر ايهود باراك رئيس حزب كار و بنيامين نتانياهو رئيس حزب ليكود، دو حزب رقيب كاديما، خواستار برگزارى انتخابات عمومى شده اند تا نخست وزير جديد صهيونيستها از اين طريق انتخاب شود.
پرسشى كه در اينجا مطرح مى شود اين مورد است كه ليونى با توجه به تجربيات خود در موساد در برابر اين مشكلات چگونه عمل مى كند و اينكه آيا شخصى كه رئيسان سابق او از وى به عنوان يك مامور شايسته ياد مى كنند آيا مى تواند اسراييل در حال فروپاشى را از خطر سقوط نجات دهد؟ نكته اى كه در اين ميان نبايد آن را فراموش كرد اين مسئله است كه ليونى به غير از زندگى فعلى خود در سالهاى گذشته زندگى مخفيانه اى را نيز داشته، زندگى اى كه اطلاعات چندانى درباره آن در دست نيست.
چگونه ممكن است زنى كه زمانى به عنوان يكى از مامورين موساد در يكى از كشورهاى اروپايى خدمت مى كرد، هم اكنون تبديل به رهبر جديد صهيونيست ها شده باشد. زيپى ليونى زمانى كه اسراييل در حال مبارزه با گروه هاى فلسطينى در اروپا و همين طور تلاش براى از بين بردن فعاليت هسته اى عراق بود، در فرانسه به عنوان يك جاسوس فعاليت مى كرد.
اگر نگاهى كوتاه همانند اپيزودى به مدت زمان يك چشم برهم زدن به زندگينامه نخست وزير آتى رژيم اسراييل داشته باشيم اين مسئله توجه ما را به خود جلب مى كند: يك نيروى جوان و خطرناك كه در يكى از مخوف ترين سرويس هاى مخفى جهان خدمت كرده است.
بخشى از فعاليت هاى موساد در اروپا درست زمانى كه ليونى وارد اين سرويس اطلاعاتى شد به شرح زير است:
جنگ زيرزمينى
آوريل :۱۹۷۹ انفجار در صنايع تاسيساتCNIMدر«لا سينه سور مر » كه منجر به منهدم شدن راكتور ساخته شده براى عراق شد. موساد مظنون به انجام اين انفجار است.
-اكتبر :۱۹۸۰ انفجار يك دستگاه خودرو در نزديكى پرستشگاه يهوديان پاريس كه منجر به كشته شدن چهار نفر شد.
ژوئن :۱۹۸۰ «يحيى المشهاد» رئيس برنامه هسته اى عراق ، در اتاق هتلى در پاريس به قتل رسيد.
گمان مى رود المشهاد قربانى يكى از عمليات هاى تروريستى گروه هاى ضربت موساد شده باشد.
درآن زمان مناخيم بگين نخست وزير اسراييل به يك روزنامه نگار گفته بود كه اميدوار است فرانسه درس هاى لازم را از ترور المشهاد گرفته و ديگر در انديشه كمك به برنامه هسته اى عراق نباشد.
ژوئن :۱۹۸۱ اسراييل راكتور هسته اى ساخته شده در عراق توسط فرانسه را بمباران كرد. در اين بمباران يك دانشمند فرانسوى كشته شد. نقش موساد در اين بمباران تقريبا محرز است.
آگوست :۱۹۸۲ شش كشته و ۲۲ مجروح در جريان آتش گشودن پنج فرد مسلح به روى مردم به يك مكان يهوديان در پاريس. در اين حمله از نارنجك نيز استفاده شد.
ليونى به عنوان شخصى كه در آستانه نخست وزيرى اسراييل قرار دارد سكوتى معنى دار درباره حضور خود در موساد كه بخش عمده آن در پاريس و در اوايل دهه ۱۹۸۰ بوده اختيار كرده است.
بر همين اساس گزارش هاى موجود درباره وى، ليونى را از يك عامل فعال در ترور فعالان عرب در سراسر اروپا تا به عنوان مغز متفكرى كه راهكارهاى مناسبى را براى عاملين موساد در خانه هاى امن پايتخت فرانسه آماده مى كرد طبقه بندى كرده اند. به مانند هر يهودى ساكن سرزمين هاى اشغالى، ليونى در دوران جوانى براى گذراندن دوران سربازى به ارتش و زمانى كه ۲۲ سال داشت به موساد پيوست.
ليونى در سال ۱۹۸۰ به موساد پيوست و در آن زمان اين سرويس جاسوسى سرگرم شناسايى و ترور مبارزان فلسطينى بود و پس از آن موساد اقدام به جمع آورى اطلاعات درباره راكتور هسته اى عراق كرد و جنگنده هاى اسراييل در سال ۱۹۸۱ اين راكتور را بمباران كردند.
نه تنها ليونى بلكه هيچ كدام از رابطان او حق ندارند تا درباره فعاليت چهارساله وى در موساد حرفى بزنند.
موساد جزئيات زيادى درباره ليونى منتشر نكرده اما يافته هاى روزنامه تايمز نشان مى دهد كه رهبر جديد حزب كاديما زمانى كه به عنوان يك عامل جاسوسى در اروپا خدمت مى كرده خطرات زيادى را به جان خريده است. به گفته «افراهيم هالوى» رئيس سابق موساد ليونى در يك واحد ويژه خدمت مى كرد. او يك مامور قابل اعتماد بود كه تمامى ويژگى هاى يك مامور ايده آل را داشت.
هالوى به دلايل امنيتى از بيان جزئيات درباره واحد تخصصى كه ليونى از سال ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۴ در آن خدمت مى كرد خوددارى كرد.
اما با اين وجود اين نكته مشخص است كه ليونى در آن سالها با عمليات هاى ترور فعالان فلسطينى و همچنين منهدم كردن تاسيسات هسته اى عراق در ارتباط بوده است.
به گفته يكى از ماموران سابق اطلاعاتى رژيم اسراييل، ليونى در سن ۲۲ سالگى و پس از آنكه دوره خدمت ملى خود را به اتمام رساند به استخدام موساد درآمد.
ليونى با يكى از دوستان دوران كودكى خود به نام ميرا گال به استخدام موساد در آمد.
گال خود به مدت دو دهه در موساد فعاليت كرد و هم اكنون به عنوان رئيس دفتر ليونى در وزارت خارجه فعاليت مى كند.
به گفته اين مقام سابق موساد، همانند بسيارى از جاسوسان تازه كار، ليونى نيز بايد دوره هاى آموزشى را سپرى مى كرد.
ليونى بخش زيادى از اين دوره ها را در خانه هاى امنى كه معمولا توسط واحدهاى نظامى و جاسوسان قديمى فعال در امر ترور در سراسر اروپا استفاده مى شد پشت سر گذاشت و اين نكته مشخص است كه حضور در چنين مكانهايى خطرات خاص خود را دارد.
عامل موساد كه در انگليس متولد شده مى گويد: من نمى گويم كه ليونى مسئول خانه هاى امن موساد بوده، مردم فكر مى كنند كه مسئول خانه هاى امن بودن يك شغل ساده و بدون ريسك است در حالى كه حقيقت چيز ديگرى است. هر چند مردم اطلاعات زيادى درباره خانه هاى امن ندارند اما بايد بگويم كه اين خانه هاى امن در پاره اى از اوقات تبديل به مكانهاى بسيار خطرناكى مى شوند.
ليونى پس از پشت سر گذاشتن دوره كارآموزى به عنوان افسر عمليات هاى صحرايى مشغول پشت سر گذاشتن دوره هاى تخصصى شد.
او در اين دوره ها نحوه يافتن و استخدام نيروهاى جديد و همچنين نحوه جمع آورى اطلاعات در محيط هاى بسيار گسترده و در ميان دشمنان زياد اسراييل را فرا مى گرفت.
ليونى زمانى مشغول فرا گرفتن اين دوره ها شد كه سازمان آزادى بخش فلسطينPLO دفتر خود را از بيروت متشنج به سواحل امن تونس منتقل كرده بود.
به گفته اريك دنس از ماموران سابق سرويس اطلاعاتى فرانسه، ورود ليونى به اين مقطع همزمان با دوره اى بود كه اسراييل با حملات گوناگون خود پيامهاى سياسى قوى را به گروه ها و كشورهاى مختلف مخابره مى كرد. از زمان جنگ شش روزه در سال ،۱۹۶۷ پاريس تبديل به يكى از پايگاه هاى اصلى موساد شده بود كه دليل آن را مى توان در اين دو مورد جستجو كرد؛ اول آنكه موساد رابطه گسترده اى با سرويس هاى اطلاعاتى فرانسه داشت و دوم آنكه تعداد زيادى از فلسطينى ها در فرانسه اقامت داشتند.
آن دسته از عوامل موساد كه در خارج از پاريس فعاليت مى كردند در عمليات هايى چون ترور و بمب گذارى شركت مى كردند كه هدف اغلب اين عمليات ها گروه ها و چهره هاى فلسطينى بودند. البته ماموران موساد عمليات نفوذ در گروه هاى فلسطينى را نيز در دست اجرا داشتند. كه از ميان اين افراد و گروه ها مى توان به ايليچ راميرز سانچز با نامهاى مستعار كارلوس و جكال و همچنين گروه ابو نيدال اشاره كرد.
اين گروه مسئول قتل عام شش نفر در رستوران گلدنبرگ در منطقه رودس روزيرز در آگوست ۱۹۸۲ و بمب گذارى شهر پاريس در همان سال كه منجر به كشته شدن پنج نفر شد، بود.
در آن زمان موساد دو پايگاه در پاريس داشت. اين مطلب توسط روجر فاليگات نويسنده چندين كتاب درباره سرويس هاى اطلاعاتى ثابت شده، يكى از اين پايگاه ها زير پوشش فرانسه و ديگرى تحت پوشش اروپاى غربى فعاليت مى كرد.
فاليگات در مصاحبه با تايمز مى گويد: در آن روزها ( يعنى همزمان با آن ترورها ) من خبرهايى درباره ورود ليونى به موساد شنيده بودم. در آن دوره اسراييل تعداد زيادى زن را به استخدام خود درآورده بود.
استخدام اين زنها فقط به دليل خدمت آنها در ارتش نبود بلكه توانايى آنها در صحبت به زبانهاى ديگر و قدرت تجزيه وتحليل آنها يكى از دلايل اصلى استخدام آنها در موساد بود. زمانى كه به نحوه خدمت ليونى در موساد نگاه مى كنيم به اين نتيجه مى رسيم كه او يك عامل سياسى و تجزيه گر امور در موساد بوده است.
فعاليت موساد در فرانسه روى عقيم گذاشتن اقدامات صدام حسين براى توسعه يك زرادخانه هسته اى و خريد سوخت هسته اى براى تاسيسات هسته اى خود در منطقه اوسيراك در خارج از بغداد نيز متمركز شده بود.
در ژوئن ۱۹۸۰ يك دانشمند هسته اى متولد مصر كه در برنامه هسته اى عراق فعاليت مى كرد در اتاق هتل محل اقامت خود در پاريس به قتل رسيد. اين عمليات تروريستى به عنوان يكى از كارهاى عادى موساد شناخته شده بود.
يك ماه پس از اين واقعه زنى كه آن شب در هتل بود و صداهايى را از اتاق اين دانشمند هسته اى شنيده بود در يك حادثه رانندگى كشته شد.
در آن زمان مناخيم بگين نخست وزير اسراييل بود و پس از اين دوقتل ابراز اميدوارى كرد كه فرانسه درسهاى لازم را از اين دو قتل گرفته باشد و در كمك هاى خود به عراق تجديد نظر كند.
درست يك سال بعد از اين وقايع تاسيسات هسته اى عراق توسط بمب افكنهاى اسراييل بمباران شد.
گزارشهاى سرويس هاى اطلاعاتى فرانسه نشان مى دهد كه ليونى جزو گروهى بوده كه در سال ۱۹۸۳ در پاريس عبدالرسول يكى از دانشمندان هسته اى عراق را در يك مراسم شام در پاريس مسموم كردند.
ميرا گال درباره خاطرات خود از آن روزها مى گويد: خطراتى كه ما را تهديد مى كرد قابل لمس بود.
اگر مرتكب اشتباهى مى شديم نتيجه آن بازداشت شدن بود كه اين بازداشت اثرات منفى سياسى زيادى براى اسراييل در پى داشت.
خطراتى كه ماموران موساد در اروپا را تهديد مى كرد
پس از آنكه گروه ابو نيدال با شليك گلوله بر سر شلعوم آرگف سفير اسراييل در لندن وى را به طور جدى مجروح كرده و پس از آنكه اسراييل حمله گسترده اى را به جنوب لبنان به منظور ريشه كن كردن سازمان آزادى بخش فلسطين آغاز كرد جدى تر شد.
هالوى در اين مورد مى گويد: اين كه كسى بتواند در آن موقعيت تصميم درستى را اتخاذ كند نيازمند قضاوت صحيح و شجاعت بود. ممكن بود شما تمام گروه را به خطر بيندازيد و يا اينكه درهاى موقعيت هاى مختلفى كه پيش از اين وجود نداشتند را به روى گروه باز كنيد.
اينها وظايفى بود كه ليونى انجام مى داد و من معتقدم كه بر اساس همين تجربه ها ليونى شرايط لازم براى تشكيل دولت و رشد تل آويو را دارد.
هالوى براى اين گفته هاى خود سال ۲۰۰۳ را زمانى كه به عنوان مشاور امنيت داخلى اسراييل خدمت مى كرده مثال مى زند.
در آن زمان ليونى كه به عنوان يك تحليل گر در موساد خدمت كرده بود و تجاربى را در اين زمينه به دست آورده بود به عنوان يكى از جوانترين اعضاى كابينه وارد دولت شد و ليونى وارد كابينه آريل شارون شده و در تعيين چندين نفر از اعضاى كليدى پستهاى امنيتى نقش به سزايى را ايفا كرد.
به گفته هالوى اين نشان مى هد كه ليونى مى داند چه كارى را انجام مى دهد و هم اكنون او مى خواهد براى خواسته هاى خود ايستادگى كند.
ليونى پس از آنكه موساد را ترك كرد مشغول تحصيل در رشته حقوق شد و اين كار را تا اواخر دهه ۱۹۹۰ يعنى زمانى كه وارد دنياى سياست شد ادامه داد.
ليونى در اولين روزهاى حضور خود در حزب ليكود به عنوان دستيار شارون- كسى كه داراى سوابق جنگى و جنايت هاى زيادى بود و در سال ۲۰۰۱ به عنوان نخست وزير رژيم صهيونيستى منصوب شد- فعاليت مى كرد.
شارون پس از رسيدن به پست نخست وزيرى، پست وزارت همكارى هاى منطقه اى را به ليونى داد، هر چند اين پست، پست چندان با اهميتى نبود، اما از فاصله سال ۲۰۰۱ تا ،۲۰۰۶ پست وزارت در هفت وزارتخانه اسراييل را تجربه كرد و در اين سال ها با نشان دادن تمايلات و گرايش هاى آمريكايى خود توانست موقعيت خود در ليكود را ارتقا دهد.
زمانى كه شارون در اواخر سال ۲۰۰۵ ليكود را ترك كرده و حزب كاديما را بنا نهاد، ليونى بدون هيچ درنگى از او تبعيت كرده و ليكود را ترك گفت. شش هفته بعد از تاسيس كاديما زمانى كه شارون به واسطه يك سكته زمينگير شد ليونى با وجود آن كه از رقيبان اولمرت محسوب مى شد، به حمايت از وى برخاست.
در نظر يهوديان جدايى ليونى از ليكود يكى ديگر از اقدامات برجسته او محسوب مى شود اما خود ليونى در مصاحبه اى دليل جدايى اش از ليكود را اين گونه بيان مى كند: ديگر نمى توانم در حزبى باقى بمانم كه ايدئولوژى و قالب آن بر پايه كلمه نه شكل گرفته... ليكود مى گويد نه فلسطين، نه اين و نه آن اما من مى گويم حد وسط اين ها، حد وسط به معناى يك موقعيت ميان حزب راست و چپ نيست بلكه به معناى اعتدال ايدئولوژى است.
ليونى كه هم اكنون ۵۰ سالگى خود را تجربه مى كند بسيارى از كليشه ها و ساختارهاى موجود در سرزمين هاى اشغالى را به چالش كشيده است.
كسى كه در يك خانواده پنهان كار صهيونيستى رشد كرده و هم اكنون به مدافع طرح زندگى در كنار فلسطينى ها تبديل شده، ايده اسراييل بزرگ را رها كرده و در عوض طرح دو كشور مستقل فلسطين و اسراييل در كنار يكديگر را ترويج مى كند.
كسى كه زمانى به عنوان مامور مخفى موساد انجام وظيفه مى كرد، امروز با رهبران كشورهاى عربى دور يك ميز نشسته و با روزنامه هاى عربى مصاحبه مى كند!
هر چند كه ليونى همواره مبادى آداب نبوده اما تركيب ايده هاى قديمى با واقعيت هاى موجود در عصر حاضر از او شخصيتى ساخته كه مورد اطمينان اغلب يهوديان حاضر در سرزمين هاى اشغالى اعم از چپ يا راست گرا است.
ليونى هم اكنون خود را به عنوان رهبرى مى بيند كه مسووليت پذير و آگاه است و اكنون كه تمايل آمريكا براى رسيدن به صلح در خاورميانه را مى بيند از ايده تشكيل دو دولت مستقل حمايت مى كند.
ليونى در يكى از سخنرانى هاى خود در ساختمان وزارت خارجه اسراييل گفته: حمايت از راه حل تاسيس دو كشور مستقل (فلسطين و اسراييل) ايده اى است كه من با آن بزرگ شده ام، ايده اى كه مى گويد اگر خواهان زندگى در سرزمين خود هستيد، نيازمند به پذيرش راه حل دو كشور مستقل هستيد... يك كشور يهود... در حالى كه به فلسطينى ها اين امكان را مى دهد تا با دستان خود، سرزمين خود را بسازند.
نتانياهو درباره ليونى مى گويد: او يك سخنران مادرزاد نيست، انگليسى اش ايراد دارد و لهجه اسراييلى اش مصنوعى است و اين در حالى است كه او را در اغلب مجالس به عنوان يك انسان گوشه گير مشاهده مى كنيم.
اما ليونى در داخل و خارج از سرزمين هاى اشغالى جوايزى را نصيب خود كرده و اين جوايز به دليل تلاش هاى او براى دستيابى به صلح (!) به وى اهدا شده است، موردى كه سياستمداران اسرائيلى اهميت چندانى براى آن قايل نيستند.
اما خود ليونى در اين باره مى گويد: براى من تنها انتخاب موجود تحقق بخشيدن به روياى شكل گيرى اسراييل است، كشورى يهود كه با دموكراسى و ساير ارزش ها آميخته باشد، فكر مى كنم اين انتخاب درستى است اما اين انتخاب هرگز انتخاب آسانى نيست و سختى هايى را برعهده دارد سختى هايى كه ساير افرادى كه از بيرون به قضيه نگاه مى كنند، آن را درك نمى كنند، تحقق بخشيدن به اين رويا نيازمند بازپس گيرى سرزمين هايى است كه يهوديان مى گويند (ادعا مى كنند) متعلق به آنهاست و هزاران سال در آن ساكن بوده اند.
منبع: تايمز

فلسطين در حالى همچنان به دليل تشديد محاصره رژيم صهيونيستى و سكوت جامعه جهانى در شرايط بحرانى قرار دارد كه برخى تحولات از دگرگونى در معادلات و چارچوب هاى آن در آينده حكايت مى كند. در اين ميان چند اصل اساسى را مى توان مورد نظر قرار داد كه در تحولات آينده فلسطين تاثيرگذار مى باشد.
الف) بازگشت گروه ها و مردم فلسطين به اصل مبارزه مسلحانه و عدم ادامه روند سازش از نكات اصلى تحولات فلسطين است. هر چند كه حماس چندى پيش براى كاهش بحران انسانى در غزه و برملا ساختن چهره توسعه طلبانه رژيم صهيونيستى آتش بس با تل آويو را پذيرفت، اما روند تحولات نشان داد كه تاكيد حماس بر عدم اصلاح رژيم صهيونيستى امرى واقع گرايانه بوده است. حملات صهيونيست ها و بازداشت گسترده فلسطينى ها، بسته ماندن گذرگاه هاى غزه و اعمال تحريم هاى بيشتر عليه فلسطينيان از نتايج ادامه يافتن آتش بس بود. اين امر سبب شد تا در نهايت بسيارى از گروه ها و مردم فلسطين برديدگاه حماس براى بازگشت به مقاومت مسلحانه در برابر رژيم صهيونيستى تاكيد نمايند. اين موضوع مى تواند آغاز انتفاضه اى ديگر در قدس و كرانه باخترى كه مركز فعاليت صهيونيست ها است، باشد.
ب) كناره گيرى ابومازن از قدرت از ديگر مسائل مطرح در سرزمين فلسطين اشغالى است هرچند كه سياست هاى سازش كارانه ابومازن سبب شده تا صهيونيست ها و آمريكا از وى حمايت و حتى به تقويت سياسى و نظامى از او بپردازند اما ناكامى او در اجراى روند سازش و عدم تحقق خواسته هاى فلسطينيان به ويژه انتشار اخبارى مبنى بر مصالحه ابومازن با صهيونيست ها براى حذف حق بازگشت آوارگان فلسطينى و واگذارى قدس و كرانه باخترى به صهيونيست ها روزهاى دشوارى را براى رئيس تشكيلات خودگردان فلسطين رقم زده است. اكنون سناريوى بركنارى ابومازن در اذهان تداعى شده هرچند كه او بر حفظ قدرت خود تا سال ۲۰۱۰ تاكيد كرده است. برخى گزارش ها از گرايش كشورهاى عربى به حذف ابومازن حكايت دارد كه اين موضوع ادامه كار را براى محمود عباس دشوارتر كرده است.
ج) دگرگونى در ساختار رژيم صهيونيستى از ديگر مسائل مطرح در تحولات فلسطين است. در حالى كه پيامدهاى شكست رژيم صهيونيستى در جنگ ۳۳ روزه بحران هاى شديدى را براى اين رژيم به همراه داشت سرانجام اولمرت نيز وادار به كناره گيرى از قدرت شد هرچند كه جريانات صهيونيستى پرونده فساد مالى وى را عامل اين موضوع عنوان مى كنند، اما بسيارى از ناظران سياسى تاكيد دارند كه اين اقدام از پيامدهاى جنگ ۳۳ روزه است و پرونده فساد مالى رئيس دولت صهيونيستى ظاهرسازى اى بيش نيست. قدرت گيرى تزيپى ليونى در تل آويو و تلاش هاى وى براى ايجاد دولت ائتلافى در كنار اجبار او براى اجراى خواسته هاى گروههاى افراطى مى تواند به تغييراتى در تحولات فلسطين منجر شود. البته تاكيد دولتمردان كاخ سفيد بر اجراى برخى بندهاى توافقات سازش ميان تل آويو و تشكيلات خودگردان تا حدودى سياست هاى ليونى را تحت تاثير قرار مى دهد، هرچند كه وى نيز مانند ساير صهيونيست ها، سياست توسعه طلبى در قدس و كرانه باخترى را ادامه خواهد داد.
د) اعتراض اعراب به شكست بيانيه آناپوليس و ناكامى روند سازش از نكات قابل تامل در تحولات فلسطين و خاورميانه است. در حالى كه كشورهاى عربى در آذر ۸۶ به نام صلح خاورميانه در آناپوليس در كنار آمريكا و رژيم صهيونيستى قرار گرفتند، اما اكنون پس از ۱۰ ماه آنها صراحتا اعتراف كرده اند كه اين مذاكرات شكست خورده و تعهدات آناپوليس از سوى صهيونيست ها و آمريكا اجرا نشده است. در اين چارچوب عمرو موسى، دبيركل اتحاديه عرب صراحتا اعلام كرده كه نشست آناپوليس نابود شده و ديگر اميدى به احياى آن وجود ندارد.
اين اعتراف صريح نشان مى دهد كه اعراب نيز تمايل چندانى به ادامه پذيرش خواسته هاى آمريكا در قبال فلسطين ندارند. اين امر مى تواند به تغيير ديدگاه آنها در قبال تحولات منطقه و حمايت بيشتر از ملت فلسطين منجر شود.
نتيجه اينكه مجموع تحولات در سرزمين هاى اشغالى فلسطين و ديدگاه بازيگران داخلى و خارجى بيانگر تغييراتى در اين روند مى باشد كه مى تواند بر تحولات منطقه تاثيرگذار باشد. با اين وجود اين نكته قابل ذكر است كه دگرگونى در چارچوب سياسى رژيم صهيونيستى، تشكيلات خودگردان و كشورهاى عربى و غربى نتيجه شكست روند سازش و خوددارى فلسطينيان از پذيرش مصالحه با دشمنانشان است كه مى تواند به تشديد مقاومت و آغاز انتفاضه اى ديگر منجر شود هرچند كه غرب با تجهيز صهيونيست ها و تشكيلات خودگردان براى عدم وقوع اين مهم فعاليت مى كند.
قدسنا